دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
AWT IMAGE
AWT IMAGE

وقف در سیره ی پیامبر و امامان (ع)

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۳/۱ | 

AWT IMAGE

AWT IMAGE

پيشگفتار

اسلام به گونه‏اي اساسي و ريشه‏اي تمام نيازهاي جامعه و پيروان خود را بررسي کرده و راه‏حلهايي را ارائه داده که ضامن و در بردارنده‏ي گسترش عدالت و مساوات است.
بعضي از اين قوانين عبارتند از: زکات، خمس، صدقه و وقف که به مدد آنها مشکلات اقتصادي جامعه بر طرف مي‏شود و طبقه‏ي سرمايه دار همرديف گروه محروم و مستضعف مي‏شود. ولي با گسترش جامعه اسلام از نظر جمعيت و محدوده‏ي جغرافيايي نيازهاي بشر نسبت به گذشته تفاوت بسياري يافت. بدين جهت نياز به منابع اقتصادي ضرورت بيشتري يافت.
از اين رو وقف در ميان مسلمانان داراي ارزش والايي است. چرا که در پيشبرد شئون زندگي و استحکام پايه‏هاي گوناگون اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، و بهداشتي جامعه اسلامي نقش موثر و به سزايي داشته است.اسلام به پيروان خود دستور داده تا با اجراي دستورات قرآن و شارع مقدس براي محروميت زدايي از جامعه‏ي اسلامي اقدام کنند.
يکي از روشهاي نيکو و سنتهاي حسنه «وقف» است. وقف از دير باز به شکلهاي گوناگوني در تاريخ بشر وجود داشته است و اسلام آن را در مسيري روشن، منطقي، هدفدار، مترقي و دقيق نهاده است. گرچه متأسفانه درباره‏ي آثار معنوي، اقتصادي و اجتماعي وقف کمتر تحقيق شده، از سوي ديگر نگارنده خود را در مقامي نمي‏بيند که در تمام اين ابعاد مطالبي بنگارد، بنابراين و به مصداق آيه‏ي «لا يکلف الله نفسا الا وسعها» و با استمداد از درگاه خداوند به اندازه‏ي توانايي خويش فقط درباره‏ي «وقف در سيره‏ي پيامبر (ص) و امامان شيعه» مي‏پردازيم. به اميد اين که در آغاز باعث دلگرمي و نمونه‏اي براي راهبردهاي علمي در جامعه‏ي اسلامي و مسلمانان باشد و مردم نيز درباره‏ي وقف همان شيوه‏اي رادر پيش گيرند که راهبران راستين آنان پيموده‏اند.
درباره‏ي وقف و ارزش و ويژگي‏هاي آن روايات متعددي نقل شده که چند نمونه رابيان مي‏کنيم. در حديث مشهوري از رسول خدا (ص) نقل شده که فرموده‏اند:
«اذا مات ابن آدم انقطع عمله، الا في ثلاث، صدقة جارية، او علم ينتفع به، او ولد صالح يدعو له» (1)
يعني: هر گاه فرزند آدم بميرد عمل او قطع مي‏شود مگر از سه چيز: صدقه‏ي جاريه (وقف به عنوان نمونه‏اي از صدقه جاريه) علمي که از آن سود برده شود. يا فرزند صالحي که براي او دعا کند.
رسول گرامي اسلام در حديث ديگري مي‏فرمايد:
«ان مما يلحق المؤمن من عمله و حسناته بعد موته علما نشره و ولدا صالحا ترکه، و مصحفا ورثه او مسجدا بناه. او بيتا لابن السبيل بناه او نهرا اجراه، او صدقة اخرجها من ماله في صحته و حياته و تلحقه من بعد موته (2)
يعني: چند جيز است که بعد از مرگ مومن پاداش آنها به او مي‏رسد، علمي که از خود به يادگار گذاشته باشد، فرزند صالحي که جانشين خوبي براي او باشد، قرآني که به ارث گذاشته باشد، مسجدي که ساخته، منزلي که براي مسافران در راه مانده بنا کرده، نهري که آن را جاري ساخته است و صدقه‏اي که در حال حيات و زندگي خود انجام داده باشد.
و در روايت ديگري چنين مي‏فرمايد:
کسي که در کنار جاده‏اي براي عابران منزلي بسازد، خداوند در روز قيامت او را بر مرکبي که از گوهر تزيين شده سوار مي‏کند و نور صورت او بر تمام نورها برتري مي‏يابد تا آنجا که برابر نور حضرت ابراهيم قرار مي‏گيرد و مردم مي‏پرسند، آيا اين فرشته‏اي از فرشتگان است. هرگز مانند او را نديده‏ايم و با شفاعت وي هزار هزار انسان به بهشت مي‏روند (3)
امام صادق (ع) در روايتي مي‏فرمايد:
هيچ پاداشي انسان را پس از مرگ تعقيب نمي‏کند مگر در سه خصلت: صدقه‏اي که در زمان حيات بدهد که اين صدقه پس از مرگش تا روز قيامت به عنوان صدقه‏ي موقوفه

دفعات مشاهده: 131 بار   |   دفعات چاپ: 5 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر